Fortyfikacje bastionowe

 

 

   Bastion dzie這 fortyfikacyjne, zbudowane na planie pi璚ioboku, usytuowane na za豉maniach obwa這wania twierdzy, wysuni皻a przed jej front, przeznaczone do walki bliskiej (os這na ogniem bocznym frontu bastionowego) oraz do walki dalekiej (prowadzenie ognia czo這wego na przedpole). Bastiony budowane by造 z wa逝 lub nasypu ziemnego, wzmocnione od strony rowu murem oporowym. Bok zwr鏂ony na zewn徠rz nosi nazw czo豉, a zwr鏂ony ku kurtynie barku, natomiast szyja 陰czy豉 bastion z wn皻rzem twierdzy. K徠 zawarty mi璠zy czo豉mi nazywano szpicem, a jego dwudzieln kapitali. Bastiony znane by造 ju w staro篡tno軼i, lecz wykorzystywanie ich jako element闚 systemu fortyfikacyjnego zapocz徠kowano we W這szech, w drugiej po這wie XV wieku (Mariono di Jacopa), a nast瘼nie rozwini皻o w Holandii (Adam Freytag) i we Francji (Sebastian le Prestre de Vauban). Z czasem bastiony uleg造 r騜nym modyfikacj, polegaj帷ym na: zaostrzeniu szpica w celu zmniejszenia skuteczno軼i ognia przeciwnika, budowie nadsza鎍闚, obni瞠niu stanowisk ogniowych dzia flankuj帷ych kurtyn i os這ni璚iu tych dzia orilionem, p騧niej budowano samodzielne, wyodr瑿nione z narysu, tzw. bastiony wydzielone. W Polsce fortyfikacje bastionowe pojawi造 si w drugiej po這wie XVI wieku i otaczano nimi siedziby magnat闚, tworz帷 tzw. Zamki bastionowe, a tak瞠 stanowi造 obwarowania miast lub klasztor闚.

 

   W okresie wczesnego 鈔edniowiecza osady obronne otaczane by造 obwarowaniami ziemno-drewnianymi w tzw. systemie 軼ianowym. Wykorzystuj帷 z regu造 naturalne w豉軼iwo軼i obronne terenu, osady zak豉dano na szczytach wzg鏎z, na brzegach rzek, w terenach otoczonych bagnami. Po najdawniejszych zabytkach pozosta造 jedynie relikty archeologiczne, czasem czytelne w terenie 郵ady ziemnych wa堯w i fos. Ziemno-drewniane obwarowania w systemie 軼ianowym oraz zatokowym (faza rozwojowa, pozwalaj帷a na zastosowanie miejscowo sposobu flankowej obrony np. bramy) stosowane by造 do pocz. XVII wieku. R闚nolegle do systemu 軼ianowego rozwijano, tak瞠 od czasu wczesnego 鈔edniowiecza, system wie穎wy. By造 to wie瞠, najcz窷ciej drewniane, wznoszone w ci庵u wa堯w lub parkan闚 obronnych. Pe軟i造 funkcj punkt闚 obserwacyjnych, miejsc „ostatniej obrony”. S逝篡造 tak瞠 do miejscowego, wertykalnego sposobu obrony np. bramy wjazdowej. Funkcj t pe軟i造 te wie瞠 ko軼ielne i dzwonnice oraz g鏎ne kondygnacje ko軼io堯w lub dwor闚. Pierwszym systemem obronnym, pos逝guj帷ym si nowym, skrzyd這wym sposobem obrony, jest system basztowy. Murowane baszty wznoszone by造 w ci庵u mur闚 obronnych otaczaj帷ych miasta, klasztory lub zamki. System basztowy rozwija si od p騧nego 鈔edniowiecza. Pocz徠kowo baszty s逝篡造 jedynie dla broni r璚znej. Od pocz. XVII w. budowano te obszerniejsze baszty dla artylerii (tzw. baszty ogniowe lub basteje). Najdoskonalsze rozwini璚iem skrzyd這wego systemu obrony stanowi system bastionowy. W ko鎍u XVII w. pojawia si nowy, kleszczowy system obronny. 

 

 

   Wzorcowym przyk豉dem typu nowo篡tnej zamiejskiej rezydencji pa豉cowej po陰czonej z bastionowymi fortyfikacjami (tzw. palazzo in fortezza) jest Palazzo Farnese w miejscowo軼i Caprarola pa豉c w stylu p騧nego renesansu powsta造 w latach 15471559 wg projektu G.B. Vignoli dla A. Farnese. Wybudowany zosta na planie regularnego pi璚ioboku, z wewn皻rznym okr庵造m dziedzi鎍em arkadowym i coko貫m o zarysie bastionowej fortyfikacji, z dekoracj malarsk i stiukow Taddeo i Federico Zuccarich. 

 

 

Caprarola sta豉 si inspiracj dla wielu p騧niej wzniesionych obiekt闚, r闚nie w Polsce

 

 

 

Materia造 廝鏚這we :

http://www.kobidz.pl

wikipedia

A.Gruszecki; Bastionowe zamki w Ma這polsce; 

B.Guerquin; Zamki w Polsce

 

Plan:

 

 

www.malanowicz.eu

Moje pasje